Interview Alexandra van der Hilst
Femke Peijnenburg in gesprek met Alexandra van der Hilst over het traject Kunst in Leren
Haar wortels liggen in de wereld van de dans en het theater. Ze volgde haar opleiding bij de Scapino dansacademie. Daarnaast studeerde ze sociale wetenschappen en richtte zich op leer – en interactieprocessen. Ze was danser, docent en choreograaf en 12 jaar artistiek en zakelijk leider van KLIM Dansproducties. Met dat gezelschap gaven ze zo’n 100 voorstellingen per jaar: ‘keihard werken voor weinig geld, maar reuze leuk!’ , aldus Alexandra.
Je won met KLIM twee maal de prijs van de beste theaterproductie, werd moeder en stopte met dansen. Vervolgens schreef je ‘Voorbij de Kaders’, waarom?
Tja, het danstheater zal altijd blijven trekken, maar mijn lijf riep STOP! In mijn werk als trainer en scholenbegeleider was ik bezig met groepsdynamiek, meervoudige intelligentie en het vormgeven van thema onderwijs. Daarbij gebruikte ik mijn dans- en theaterachtergrond om naar leerkrachten toe het onderwijs inhoudelijk op een andere manier vorm te geven. Ik heb kennelijk de drang om alle ervaringen en kennis met elkaar te verbinden, vandaar het boek. Er zijn namelijk zoveel waardevolle verbindingen te maken tussen inzichten uit de pedagogie, psychologie en onderwijskunde met de kunstvakken.
In ‘Voorbij de Kaders’ leg ik in eerste instantie verschillende benaderingen en theorieën van leren naast elkaar. Die vormen de onderbouwing – de kaders – om vervolgens naar onderwijs en leren te kijken vanuit kunstzinnige werkvormen, voorbij de kaders. Kunst serieus in onderwijs en leren betrekken betekent voor veel kinderen dat de poorten tot het schoolse leren verbreedt worden. Het onderwijs wordt bovendien bruisender, spannender! Kinderen ontdekken wat ze nog meer kunnen. Er ontstaat meer verbondenheid omdat kinderen ook samen van alles gaan onderzoeken, ontwerpen, ondernemen en presenteren. Ik heb het boek geschreven om te benadrukken waarom kunst in het leerproces zelf zo belangrijk is.
Wat is Kunst in Leren eigenlijk precies?
Kunst in Leren sluit aan bij verschillende leerstijlen van kinderen, gekoppeld aan onder andere de meervoudige intelligentie benadering van onderwijspsycholoog Howard Gardner. Niet iedereen leert op dezelfde manier. Het ene kind denkt en leert meer via beelden, de ander leert via taal, klank of in de interactie met anderen. Een derde beweegt liever om lesstof eigen te maken. Kunst in Leren zoekt naar andere manieren waarop leerstof aangeboden kan worden. De Pier K kunstenaars/docenten gaan de scholen in en worden ingezet om projecten en/of werkvormen te bedenken rond items die aangedragen worden door de school. Zoals bijvoorbeeld woordenschatuitbreiding, wereldoriëntatie, of sociale cohesie binnen de school.
Je leidt nu 12 docenten van Pier K op, wat valt je op bij deze docenten?
Ze zijn allemaal zeer gedreven, uiterst creatief en staan open voor deze andere benadering van hun vak. Ze richten zich nu meer op de school en gaan uit van het kind zelf in plaats van dat ze vanuit hun eigen voorkeur een aanbod maken. Naast hun eigen vakgebied hebben ze nu ook meer kennis over het onderwijs zelf. En over didactische denkprocessen. Ze weten meer over meervoudige intelligentie, leerprocessen en hoe verschillend kinderen kunnen reageren en waarom ze dat doen. Het vertrekpunt blijft wel de ‘prettige gekte’ van hun eigen kunstzinnigheid. Pier K docenten gaan uit van explorerend leren, terwijl leerkrachten op school meer gewend zijn om te werken vanuit een vaststaande methode. Beide manieren kunnen elkaar prima aanvullen. Door deze andere aanpak blijft kunst geen los onderdeel meer, maar wordt geïntegreerd in het onderwijs zelf.
De cursus is bijna afgelopen, straks gaat de pilot van start en ben je hier nog als begeleider. Wat wil je in jouw opleiding nog meegeven aan de kunstdocenten?
Ik wil dat ze nog meer de diepte ingaan. Dat ze zich meer bewust worden van de kracht van de eigenheid van hun vak en daar ook woorden aan weten te geven naar de buitenwereld toe. Door deze cursus breiden ze hun eigen kennis en inzetbaarheid uit. Als het goed is zijn ze zich bewuster geworden van hun bekwaamheid, maar ook van onbewuste blinde vlekken en weten ze waar ze nog wat te ontwikkelen hebben. Ik hoop dat ze ook daar hun tanden in blijven zetten. Ik wil ze het virus van besmettelijk enthousiasme meegeven en hoop dat zij dat ook weer door zullen geven!
Waarin onderscheidt Kunst in Leren zich met het reguliere aanbod Kunsteducatie?
Ten eerste met het op maat maken, maar er is nog een essentieel verschil: Pier K biedt de scholen ook een studiemiddag aan over het gedachtegoed en de benadering van Kunst in Leren. Zo weten we zeker dat alle betrokkenen dezelfde uitgangspunten hebben, zij zoveel mogelijk dezelfde taal spreken. Samen met de scholen en de kunstdocenten ga ik in een training aan de slag. Op die manier wordt al vanaf begin gewerkt aan het tot stand brengen van een serieuze en duurzame relatie tussen de scholen en Pier K. Dat is een belangrijke investering van Pier K en redelijk uniek. Daarin onderscheidt Pier K zich van andere kunstinstellingen en wordt gelijk duidelijk dat het hen ook echt te doen is om een serieuze kwestie: zij willen iets wezenlijks voor het onderwijs betekenen en echt met de scholen zelf aan de slag.
Wat wil je nog toevoegen?
Ik vind het zelf ook heel erg leuk om hier als trainer en begeleider aan het werk te zijn. En dat naar aanleiding van het boek ‘Voorbij de kaders’, dat is toch bijzonder hoe zoiets zich ontvouwt? Projectleider Marjolijn Sas houdt er lekker de wind onder. Ze staat als een leeuwin voor de Kunst in Leren richting die Pier K uitgezet heeft! Dat vind ik inspirerend.
Haar wortels liggen in de wereld van de dans en het theater. Ze volgde haar opleiding bij de Scapino dansacademie. Daarnaast studeerde ze sociale wetenschappen en richtte zich op leer – en interactieprocessen. Ze was danser, docent en choreograaf en 12 jaar artistiek en zakelijk leider van KLIM Dansproducties. Met dat gezelschap gaven ze zo’n 100 voorstellingen per jaar: ‘keihard werken voor weinig geld, maar reuze leuk!’ , aldus Alexandra.
Je won met KLIM twee maal de prijs van de beste theaterproductie, werd moeder en stopte met dansen. Vervolgens schreef je ‘Voorbij de Kaders’, waarom?
Tja, het danstheater zal altijd blijven trekken, maar mijn lijf riep STOP! In mijn werk als trainer en scholenbegeleider was ik bezig met groepsdynamiek, meervoudige intelligentie en het vormgeven van thema onderwijs. Daarbij gebruikte ik mijn dans- en theaterachtergrond om naar leerkrachten toe het onderwijs inhoudelijk op een andere manier vorm te geven. Ik heb kennelijk de drang om alle ervaringen en kennis met elkaar te verbinden, vandaar het boek. Er zijn namelijk zoveel waardevolle verbindingen te maken tussen inzichten uit de pedagogie, psychologie en onderwijskunde met de kunstvakken.
In ‘Voorbij de Kaders’ leg ik in eerste instantie verschillende benaderingen en theorieën van leren naast elkaar. Die vormen de onderbouwing – de kaders – om vervolgens naar onderwijs en leren te kijken vanuit kunstzinnige werkvormen, voorbij de kaders. Kunst serieus in onderwijs en leren betrekken betekent voor veel kinderen dat de poorten tot het schoolse leren verbreedt worden. Het onderwijs wordt bovendien bruisender, spannender! Kinderen ontdekken wat ze nog meer kunnen. Er ontstaat meer verbondenheid omdat kinderen ook samen van alles gaan onderzoeken, ontwerpen, ondernemen en presenteren. Ik heb het boek geschreven om te benadrukken waarom kunst in het leerproces zelf zo belangrijk is.
Wat is Kunst in Leren eigenlijk precies?
Kunst in Leren sluit aan bij verschillende leerstijlen van kinderen, gekoppeld aan onder andere de meervoudige intelligentie benadering van onderwijspsycholoog Howard Gardner. Niet iedereen leert op dezelfde manier. Het ene kind denkt en leert meer via beelden, de ander leert via taal, klank of in de interactie met anderen. Een derde beweegt liever om lesstof eigen te maken. Kunst in Leren zoekt naar andere manieren waarop leerstof aangeboden kan worden. De Pier K kunstenaars/docenten gaan de scholen in en worden ingezet om projecten en/of werkvormen te bedenken rond items die aangedragen worden door de school. Zoals bijvoorbeeld woordenschatuitbreiding, wereldoriëntatie, of sociale cohesie binnen de school.
Je leidt nu 12 docenten van Pier K op, wat valt je op bij deze docenten?
Ze zijn allemaal zeer gedreven, uiterst creatief en staan open voor deze andere benadering van hun vak. Ze richten zich nu meer op de school en gaan uit van het kind zelf in plaats van dat ze vanuit hun eigen voorkeur een aanbod maken. Naast hun eigen vakgebied hebben ze nu ook meer kennis over het onderwijs zelf. En over didactische denkprocessen. Ze weten meer over meervoudige intelligentie, leerprocessen en hoe verschillend kinderen kunnen reageren en waarom ze dat doen. Het vertrekpunt blijft wel de ‘prettige gekte’ van hun eigen kunstzinnigheid. Pier K docenten gaan uit van explorerend leren, terwijl leerkrachten op school meer gewend zijn om te werken vanuit een vaststaande methode. Beide manieren kunnen elkaar prima aanvullen. Door deze andere aanpak blijft kunst geen los onderdeel meer, maar wordt geïntegreerd in het onderwijs zelf.
De cursus is bijna afgelopen, straks gaat de pilot van start en ben je hier nog als begeleider. Wat wil je in jouw opleiding nog meegeven aan de kunstdocenten?
Ik wil dat ze nog meer de diepte ingaan. Dat ze zich meer bewust worden van de kracht van de eigenheid van hun vak en daar ook woorden aan weten te geven naar de buitenwereld toe. Door deze cursus breiden ze hun eigen kennis en inzetbaarheid uit. Als het goed is zijn ze zich bewuster geworden van hun bekwaamheid, maar ook van onbewuste blinde vlekken en weten ze waar ze nog wat te ontwikkelen hebben. Ik hoop dat ze ook daar hun tanden in blijven zetten. Ik wil ze het virus van besmettelijk enthousiasme meegeven en hoop dat zij dat ook weer door zullen geven!
Waarin onderscheidt Kunst in Leren zich met het reguliere aanbod Kunsteducatie?
Ten eerste met het op maat maken, maar er is nog een essentieel verschil: Pier K biedt de scholen ook een studiemiddag aan over het gedachtegoed en de benadering van Kunst in Leren. Zo weten we zeker dat alle betrokkenen dezelfde uitgangspunten hebben, zij zoveel mogelijk dezelfde taal spreken. Samen met de scholen en de kunstdocenten ga ik in een training aan de slag. Op die manier wordt al vanaf begin gewerkt aan het tot stand brengen van een serieuze en duurzame relatie tussen de scholen en Pier K. Dat is een belangrijke investering van Pier K en redelijk uniek. Daarin onderscheidt Pier K zich van andere kunstinstellingen en wordt gelijk duidelijk dat het hen ook echt te doen is om een serieuze kwestie: zij willen iets wezenlijks voor het onderwijs betekenen en echt met de scholen zelf aan de slag.
Wat wil je nog toevoegen?
Ik vind het zelf ook heel erg leuk om hier als trainer en begeleider aan het werk te zijn. En dat naar aanleiding van het boek ‘Voorbij de kaders’, dat is toch bijzonder hoe zoiets zich ontvouwt? Projectleider Marjolijn Sas houdt er lekker de wind onder. Ze staat als een leeuwin voor de Kunst in Leren richting die Pier K uitgezet heeft! Dat vind ik inspirerend.
